Ο δήμαρχος Ιωαννιτών στην τελευταία συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου απευθυνόμενος προς την αντιπολίτευση διερωτήθηκε: «Πουθενά δεν γίνεται ανακύκλωση στην Ελλάδα. Πέστε μου εσείς πού».
Ο «Η.Α.» δίνει την απάντηση:
Ο «Η.Α.» δίνει την απάντηση. Πώς ένα ελληνικό νησί έπιασε τους μέσους ευρωπαϊκούς όρους ανακύκλωσης και παροτρύνει τους τουρίστες να ανακυκλώνουν μαζί με τους κατοίκους του. Με αυτόν τον τρόπο ο μικρός τους ΧΥΤΑ (που διαφημίζεται μάλιστα στους τουριστικούς οδηγούς του νησιού!) θα λειτουργήσει αποτελεσματικότερα και για περισσότερα χρόνια.
Λίγη ώρα πριν το πλοίο πιάσει λιμάνι στην Ερμούπολη της Σύρου, στα δεξιά τους, οι επιβάτες μπορούν να δουν τον Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων του νησιού. Αν και φαίνεται καθαρά, ελάχιστοι τον προσέχουν. Είναι δύσκολο να καταλάβεις τι ακριβώς είναι αυτό που βλέπεις. Μοιάζει με εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και το θέαμα είναι αδιάφορο.
Στη Σύρο δεν ενοχλούνται από την εικόνα, δεν ασχολούνται με λεκάνες απορροής, παρόλο που ακριβώς κάτω από το ΧΥΤΑ, χωρίς ίχνος υπερβολής, λάμπουν τα νερά της θάλασσας. Το αντίθετο: το έργο, σύγχρονο και ασφαλές, προβάλλεται πλέον και στον Τουριστικό Οδηγό του νησιού για το 2010!
Στην πόλη διανέμονται επίσης διαφημιστικά φυλλάδια στους κατοίκους και στους τουρίστες. Η διαφήμιση γίνεται για πρακτικούς σκοπούς. Ο πληθυσμός του νησιού τους θερινούς μήνες αλλάζει, αλλά οι κανόνες της ανακύκλωσης δεν πρέπει να διαταραχθούν. Βλέπετε, ο ΧΥΤΑ δεν είναι ξεκομμένο εργοστάσιο, αλλά μέρος της αλυσίδας διαχείρισης των απορριμμάτων στη Σύρο. Και σε αυτή την αλυσίδα συμμετέχουν όλοι. Ο ΧΥΤΑ έχει ήδη μετατραπεί σ’ έναν άτυπο Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, αφού τα υλικά που φθάνουν εκεί είναι αυστηρά επιλεγμένα χάρη στην οργανωμένη ανακύκλωση!
Η αλυσίδα
Ας περιγράψουμε όμως εν συντομία πώς λειτουργεί το σύστημα στη Σύρο.Στο νησί ο ΧΥΤΑ λειτουργεί από τις 12 Νοεμβρίου του 2009.
Το 2007 οι τρεις δήμοι του νησιού δημιούργησαν τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων με στόχο τη λειτουργία του ΧΥΤΑ, αλλά και την αποτελεσματική οργάνωση της ανακύκλωσης. Τι πετυχαίνουν με την ανακύκλωση; Μειώνουν τα απορρίμματα που φθάνουν τελικά στον ΧΥΤΑ.
Καθημερινά εναποτίθεται εκεί μόνο τα μη ανακυκλώσιμα αστικά απορρίμματα. Επειδή ο ΧΥΤΑ (όπως άλλωστε συμβαίνει σε κάθε νησί) είναι μικρός, οι αρχές ζητάνε από τους κατοίκους να περιορίζουν τα καθημερινά τους απορρίμματα για να επιμηκύνουν τη διάρκεια ζωής του χώρου.
Ο Φορέας έβαλε κάδους ανακύκλωσης παντού, διαφήμισε την πρωτοβουλία και οι κάτοικοι ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό. Σήμερα το νησί ανακυκλώνει με ποσοστά που προσεγγίζουν τα ευρωπαϊκά δεδομένα!
Η οργάνωση υπήρξε απαράμιλλη. Σε 80 σημεία του νησιού τοποθετήθηκαν κάδοι: Κίτρινοι για το χαρτί, μπλε για το γυαλί, γκρι για το πλαστικό και τις συσκευασίες. 30 ακόμη κάδοι για το μαγειρικό λάδι. Τέλος υπάρχουν σημεία συλλογής μπαταριών και λαμπτήρων. 60 εθελοντές μοίρασαν οδηγίες σε 4.000 σπίτια του νησιού. Σε κάθε σχολείο της Σύρου οργανώθηκαν ομιλίες (συνολικά πάνω από 100) για να μάθει και το τελευταίο παιδί πώς λειτουργεί το σύστημα.
Τα αποτελέσματα
Σημειώστε το χρόνο που συνέβησαν όλα αυτά. Το 2009! Μέσα σε 12 μήνες. Τα αποτελέσματα σήμερα; Το πεντάμηνο ως το τέλος του 2009 ανακυκλώθηκαν 1.080 τόνοι από όλα τα υλικά που αναφέραμε πιο πάνω. Κάθε κάτοικος δηλαδή συνεισέφερε με 9.5 κιλά ανακύκλωσης το μήνα. Το πρώτο πεντάμηνο του 2010 ο μέσος όρος ανέβηκε στα 11.5 κιλά.
Μέσα σε αυτή την αλυσίδα δεν είναι δύσκολο να σκεφθεί κανείς πόσο λιγότερο επιβαρύνουν τον ΧΥΤΑ τους οι Συριανοί. Ξέρουν ότι είναι μικρός και τον προστατεύουν. Δεν τον κλείνουν πάντως!
Γι’ αυτό λοιπόν και η διαφήμιση στους τουρίστες. Είναι επείγον να ανακυκλώσουν και εκείνοι. Σε πόσα μέρη αυτής της χώρας μπορούν αλήθεια οι Έλληνες να ζητήσουν από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους να προσαρμοστούν στους ήδη θεσπισμένους κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος; Όχι πάντως στα Γιάννενα.
Όχι εδώ
Τα Γιάννενα γεμίζουν ξανά μέσα σε λίγες εβδομάδες στις γωνιές των οικοδομικών τους τετραγώνων με σκουπίδια. Οι κάτοικοι σταμάτησαν τη λειτουργία του ΧΥΤΑ, ενώ η Χωματερή σε ένδειξη διαμαρτυρίας είναι αποκλεισμένη ξανά. Η ανακύκλωση είναι φυσικά ανύπαρκτη. Οι πολιτικοί παπαγαλίζουν ότι η λύση δεν είναι ο ΧΥΤΑ, αλλά ο ΧΥΤΥ. Αυτό δηλαδή που γίνεται ήδη στη Σύρο, αφού στον μικρό ΧΥΤΑ φτάνουν στην ουσία μόνο τα υπολείμματα. Τώρα, ξαφνικά εμφανίστηκαν τα μηχανήματα ανταποδοτικής ανακύκλωσης. Τα παρουσίασε ως μαγική λύση ο δήμαρχος Νίκος Γκόντας στην τελευταία συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου. Δύο τρία μηχανήματα που δωρίζουν κουπόνια για συμμετοχές διαγωνισμούς δώρων (!) σε όσους ανακυκλώνουν θα λύσουν το πρόβλημα των Ιωαννίνων. Αστεία πράγματα.
Στη Σύρο μέσα στον Ιούλιο στη αίθουσα του δικού τους συμβουλίου διοργάνωσαν τεχνική ημερίδα για την ανακύκλωση με τη συμμετοχή των επίσημων συλλογικών συστημάτων ανακύκλωσης στην Ελλάδα και εκπροσώπων των δήμων και κοινοτήτων από όλες τις Κυκλάδες.
Πόσα χρόνια μας χωρίζουν με μια άλλη πόλη της Ελλάδας; Δυστυχώς ακόμη πολλά. Ας το γνωρίζουμε όμως όλοι: λύσεις υπάρχουν, δίπλα μας και πρέπει να τις τρέξουν άνθρωποι ικανοί. Το σχέδιο υπάρχει. Φορέας, ΧΥΤΑ, ανακύκλωση, ευαισθητοποίηση κατοίκων. Γίνεται. Έγινε! Αρκεί να υπάρχουν πολιτικοί που να δουλέψουν με σύστημα και αποτελεσματικότητα. Όχι πάντως πολιτικοί που διαγωνίζονται στην ψευτο-ίντριγκα και τις μεγαλοστομίες. Με αυτούς τα σκουπίδια θα γεμίσουν την πόλη, όπως συνέβη ήδη.
